ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ડબલ ઋતુનો અનુભવ થઈ રહ્યો છે. એક તરફ માર્ચ મહિનાની કાળઝાળ ગરમીની શરૂઆત થઈ ગઈ છે, ત્યાં બીજી તરફ હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા રાજ્યમાં આગામી ત્રણ દિવસ માટે કમોસમી વરસાદ (માવઠું) ની આગાહી કરવામાં આવી છે. વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ અને સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન સક્રિય થવાને કારણે વાતાવરણમાં આ અચાનક પલટો આવ્યો છે.
આ આર્ટિકલમાં અમે તમને જણાવીશું કે કયા જિલ્લાઓમાં વરસાદની વધુ શક્યતા છે અને ખેડૂતોએ કઈ સાવચેતી રાખવી જોઈએ.
કઈ સિસ્ટમથી સર્જાયું છે વરસાદનું સંકટ?
હવામાન નિષ્ણાતોના મતે, પશ્ચિમ રાજસ્થાન પર સર્જાયેલું સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન અને સક્રિય થયેલું વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ આ કમોસમી વરસાદ માટે જવાબદાર છે. આ બંને સિસ્ટમની અસરને લીધે ગુજરાતના વાતાવરણમાં ભેજનું પ્રમાણ વધ્યું છે, જેના કારણે આગામી 18 થી 20 માર્ચ દરમિયાન વીજળીના કડાકા અને તેજ પવન સાથે વરસાદ પડી શકે છે.
તારીખ મુજબ વરસાદની આગાહી અને અસરગ્રસ્ત જિલ્લાઓ
હવામાન વિભાગે આગામી ત્રણ દિવસ માટે ‘યલો એલર્ટ’ જાહેર કર્યું છે. કયા દિવસે કયા જિલ્લામાં માવઠું પડી શકે તેની વિગતો નીચે મુજબ છે:
- 18 માર્ચ (આજે): ઉત્તર ગુજરાતના બનાસકાંઠા, સાબરકાંઠા, પાટણ તેમજ સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છના કચ્છ, મોરબી, જામનગર અને દ્વારકા જિલ્લામાં છૂટોછવાયો વરસાદ પડી શકે છે.
- 19 માર્ચ: આ દિવસે વરસાદનું જોર વધવાની શક્યતા છે. અમદાવાદ, ગાંધીનગર, મહેસાણા, અરવલ્લી સહિત દક્ષિણ ગુજરાતના ડાંગ, તાપી, નવસારી અને વલસાડમાં ગાજવીજ સાથે વરસાદની આગાહી છે.
- 20 માર્ચ: આ દિવસે ઉત્તર અને પૂર્વ ગુજરાતના જિલ્લાઓ જેવા કે દાહોદ, મહીસાગર, પંચમહાલ અને અરવલ્લીમાં વરસાદી માહોલ યથાવત રહી શકે છે.
ખેડૂતો માટે સાવચેતીના પગલાં (પ્રોસેસ)
કમોસમી વરસાદ એટલે કે માવઠું ખેતી માટે મોટું સંકટ સાબિત થઈ શકે છે. ખાસ કરીને રવી પાક જેમ કે જીરું, વરિયાળી અને ઘઉંના પાકને નુકસાન થવાની ભીતિ છે. ખેડૂતોએ નીચે મુજબના પગલાં લેવા જોઈએ:
- પાકનો સંગ્રહ: તૈયાર થયેલા પાકને કાપણી કરી હોય તો તેને સલામત સ્થળે અથવા ગોડાઉનમાં ખસેડી લેવો.
- તાડપત્રીનો ઉપયોગ: ખેતર કે માર્કેટ યાર્ડમાં રહેલા પાકને ઢાંકવા માટે પ્લાસ્ટિકની તાડપત્રી તૈયાર રાખવી.
- ખાતર અને દવાનો છંટકાવ: વરસાદી માહોલ દરમિયાન ખેતરમાં રાસાયણિક ખાતર કે જંતુનાશક દવાનો છંટકાવ ટાળવો.
- વીજળીથી બચાવ: ગાજવીજ સમયે ખેતરમાં કામ કરતા હોવ તો ઝાડ નીચે આશ્રય લેવાનું ટાળવું અને સલામત સ્થળે ચાલ્યા જવું.
તાપમાનમાં કેવો ફેરફાર થશે? (એલિજિબિલિટી ફોર રિલીફ)
માર્ચ મહિનામાં ગરમીનો પારો 38°C થી 40°C સુધી પહોંચી ગયો છે. જોકે, આ કમોસમી વરસાદને કારણે તાપમાનમાં 2 થી 3 ડિગ્રીનો ઘટાડો નોંધાઈ શકે છે. લોકોને બપોરના સમયે ગરમીથી થોડી રાહત મળશે, પરંતુ વાતાવરણમાં ભેજ વધવાને કારણે બફારો પણ અનુભવાઈ શકે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)
- શું સમગ્ર ગુજરાતમાં વરસાદ પડશે? ના, મુખ્યત્વે ઉત્તર ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ગુજરાતના પસંદગીના જિલ્લાઓમાં જ આગાહી છે.
- પવનની ગતિ કેટલી હશે? વરસાદી માહોલ દરમિયાન પવનની ગતિ 40 થી 50 કિમી પ્રતિ કલાક રહેવાની શક્યતા છે.
- ક્યારથી વાતાવરણ ચોખ્ખું થશે? 21 માર્ચથી રાજ્યમાં વાતાવરણ ફરીથી સૂકું અને ગરમ થવાની શરૂઆત થશે.